اردستان

شهرستان اردستان با مساحت ۱۱۵۹۱ کیلومترمربع و جمعیتی بالغ بر ۴۵۱۵۰ نفر در فاصله ۱۱۸ کیلومتری شمال شرق مرکز استان اصفهان قرار دارد. این شهرستان از ۲ بخش، ۳ شهر، ۷ دهستان و ۳۰۶ روستای دارای سکنه تشکیل گردیده‌است. مرکز این شهرستان شهر اردستان است.
شهرستان کهن و تاریخی اردستان در شمال شرقی اصفهان و در جنوب دشت کویر مرکزی قرار گرفته است. اطلاعاتی که درباره سابقه تاریخی اردستان درمنابع تاریخی ذکر شده، بسیار متنوع است. برخی مورخان نوشته‌اند این شهرستان در دوران اشکانی، پایتخت اردوان چهارم بوده و اردشیر اول، بنیانگذار پادشاهی ساسانی، آتشکده‌ای در آن بنا کرده است. بعضی مورخان نیز اردستان را زادگاه کاوه آهنگر دانسته‌اند و اهالی منطقه، خانه و باغی را که در محله کبودان این شهر واقع شده و به باغ کاوه موسوم است و همچنین قنات دو طبقه مون که یکی از عجایب سیستم آبرسانی در ایران قدیم به شمار می‌آید و حفر آن را به کاوه آهنگر نسبت می‌دهند.
اردستان در دوران صفویه از شهرهای آباد و مهم کشور به شمار می آمده و نقل شده مردم آن هنگام حمله اشرف افغان به اصفهان، چنان پایداری و استقامتی در برابر مهاجمان نشان دادند که موجب حیرت اشرف افغان شد. در دوران قاجاریه، به ویژه هنگام حکومت ناصرالدین شاه اردستان جایگاه بهتری یافت، اما پس از کشته شدن ناصرالدین شاه این شهر ناامن شد. نام اردستان، در افسانه‌های فولکلوریک نیز آمده و از جمله بر پایه یکی از افسانه ها، اردستان مسکن رستم دستان، جهان پهلوان باستانی بوده و ابتدا ارگ دستان نام داشته و سپس به ارگستان و سرانجام به اردستان تغییر نام داده است.
این شهرستان دارای ۴۰۰۰ اثر تاریخی و جاذبه گردشگریست که ۳۹ اثر آن در فهرست آثار ملی ثبت شده است.
مردم اردستان عمدتا از نژاد اصیل ایرانی آریایی هستند. دلیل آن زبانی است که چندین هزار سال پیش تاکنون بر جای مانده، این زبان منشعب از فرس قدیم پارسی و زبان اوستائی است که لغات و اصطلاحات خارجی کمتر در آن نفوذ کرده‌اند.