مهماندار هواپیما شویم

شهریور، فصل برگزاری کلاس‌های مهمانداری

شاید شما هم جزء آن دسته از جوانان و نوجوان‌هایی باشید که به دنبال شغل‌های هیجان‌انگیز هستند، کسانی که پشت‌میزنشینی، خارج از حوصله آنهاست و به شغل‌های متفاوت‌تری علاقمندند. یکی از شغل‌هایی که این روز‌ها نوجوانان زیادی مجذوب آن شده‌اند، مهمانداری هواپیماست که مهم‌ترین عامل محبوبیت این شغل در بین علاقمندان این رشته کار کردن بین زمین و آسمان و جایی خارج از جو زمین است.
اگر گذرتان به فرودگاه‌های بین‌المللی افتاده باشد حتما عده‌ای از زنان و مردان که با قد، وزن و لباس‌های یکسان و یک‌شکل در مکان‌های خاصی مستقر شده‌اند یا با سبک خاصی از کنارتان رد می‌شوند، نظرتان را جلب کرده است. این افراد شیک‌پوش و مرتب که حتی قدم برداشتنشان هم با مردم عادی فرق می‌کند، افراد ارتش کشور خاصی نیستند بلکه‌‌ همان مهمانداران هواپیما هستند که خیلی‌ها آروزی داشتن شغل لوکس آنها را در سر می‌پرورانند.

      فرشتگان هما
قدمت این شغل در ایران به ۶۰ سال می‌رسد. در سال ۱۹۴۶ با بنیانگذاری «هواپیمایی ایران»- اولین شرکت هواپیمایی کشورمان- مردم با مشاغلی چون خلبانی و مهمانداری آشنا شدند. البته چندین سال طول کشید تا حرفه مهمانداری احترام و ارزشی را که مستحق آن بود به‌دست بیاورد. خوشبختانه در طول سال‌های ۱۹۶۲ تا ۱۹۷۹ ارج و ارزش کار مهمانداران به سطح مناسبی رسید تا جایی که تیمسار خادمی، مدیرعامل وقت هما آنها را فرشتگان هما خواند.

      شغل تنوع‌طلبان
علاوه بر فعالیت در خارج از جو زمین، مهماندار شدن جذابیت‌های دیگری هم دارد که هر کدام از آنها به‌تنهایی می‌تواند عاملی باشد برای انتخاب این شغل از بین هزاران شغلی که در دنیا وجود دارد. تنوع، انگیزه‌ای است برای مهماندار شدن. یکی از مزیت‌های این شغل سفر است. مهمانداران به واسطه این شغل می‌توانند یک جهانگرد باشند و در طول سفر علاوه بر اینکه با افراد مختلفی آشنا می‌شوند، این فرصت را به‌دست بیاورند که بدون هیچ هزینه‌ای با آداب و فرهنگ کشور یا شهر مقصدآشنا شوند البته به شرط اقامت.
      دربست تا فرودگاه
یک مهماندار نگران تمام شدن اعتبار کارت مترو خود نیست و غصه ترافیک را هم نمی‌خورد چرا که برای فراهم شدن هر چه بیشتر آسایش مهماندار، ایرلاین‌ها موظفند در هر ساعتی ماشینی برای حمل‌ونقل آنها درنظر بگیرند که البته این ماشین کمی با اتوبوس‌ها و مینی‌بوس‌های سرویس ادارات متفاوت است و معمولا یکی از ماشین‌های شیک خارجی آن هم از نوع شاسی بلند است.

      شغلی برای شیک‌پوشان
جالب این است که حتی جزئی‌ترین مساله در این شغل، توانسته معیاری برای انتخابش باشد. در بعضی از شغل‌ها براساس نحوه عملکرد، کارکنان لباس مخصوصی به تن می‌کنند که کم پیش می‌آید برای کارکنان جذاب باشد اما در شغل مهمانداری، لباس یک مهماندار معرف آن شرکت هواپیمایی است که رنگ و طراحی آن از اهمیت بالایی برخوردار است و بسیاری را شیفته خود کرده است. حتی بعضی از ایرلاین‌ها که شهرت جهانی دارند از طراحان معروف دنیا برای طراحی لباس‌های مهماندران خود استفاده کرده‌اند و معتقدند لباس مهماندار و رنگ آن می‌تواند به مسافر آرامش ببخشد.

      گویی نانشان در روغن است
مهماندار شدن مانند خلبانی نیاز به مهارت و گذراندن دوره‌های بالایی ندارد و یک فرد با داشتن شرایط قد و وزن مناسب و سلامتی جسمی می‌تواند در کمتر از ۴ ماه مهماندار شود. هرچند در کشورمان با برپایی کلاس‌های مهمانداری متعدد و تربیت نیروهای جوان این شغل هم محدودیت استخدام دارد اما به‌نظر می‌رسد مهمانداران به‌خصوص بانوان از دستمزد خود راضی هستند.
یکی از مهمانداران خانم با ابراز خرسندی از دستمزد خود، گفت: به‌طور معمول هر مهمانداری در هر ماه ۸۰ ساعت کاری را باید پر کند که برای این مقدار ساعت حدود یک میلیون تومان حقوق می‌گیرد. البته این دستمزد با توجه به میزان سابقه، داشتن پرواز خارجی یا داخلی، حق اقامت و... بالا و پایین می‌شود.
وی افزود: ممکن است یک مهماندار تازه‌کار حتی زیر ۵۰۰ هزار تومان هم حقوق بگیرد اما هر چه سابقه کاری بالاتری داشته باشیم و در پرواز خارجی بیشتری هم کار کرده باشیم دستمزدمان بالا‌تر می‌رود و حتی به ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان هم می‌رسد.
علاقمندان برای ورود به این رشته نباید دستمزد این شغل را ملاک انتخاب خود قرار دهند چرا که هر ایرلاینی از نظر پرداخت حقوق یک قاعده‌ای را دنبال می‌کند. البته مهمانداران یک حقوق ثابتی دارند که این حقوق ثابت با حقوق ثابت دیگر مشاغل فرق چندانی ندارد.

      دردسرهای این شغل لوکس
بیشتر مسافران در اولین برخورد با مهمانداران در شرایط عادی فکر می‌کنند مهمانداری هواپیما کار سختی نیست و کار مهمانداری شبیه به شغل گارسون‌هاست که البته این فکر بسیار اشتباه است. مهمانداری هواپیما نه تنها از جنبه ایمنی یک حرفه فنی در صنعت هوانوردی محسوب می‌شود بلکه از جنبه بازرگانی و بازاریابی و جلب مشتری نیز یک حرفه مهم است. در واقع مهمانداران شغلی چندوجهی دارند.
این شغل آمیزه‌ای است از دانش حرفه‌ای، تخصص، تجربه، تبحر و هنر. مهمانداران برخلاف سایر مشاغل با مردم سروکار دارند، البته در مشاغل دیگر مانند پرستاری هم ارتباط تنگاتنگ با مردم وجود دارد اما یک مهماندار در ارتفاع ۱۰ هزار پایی به‌طوری باید با مسافران ارتباط برقرار کند که علاوه بر مهمانداری بتواند نقش یک پرستار، راهنما، ‌کار‌شناس ایمنی و حتی در مواقعی یک آتش‌نشان را ایفا کند.
علاقمندان به این رشته باید بدانند علاوه بر پشت سر گذاشتن شرایط ویژه برای ورود به این شغل، سختی‌های بسیاری در پس این راه وجود دارد. لازم به ذکر است که مهمانداری جزء مشاغل سخت وزارت کار محسوب می‌شود و نسبت به دیگر مشاغل از فرسایش جسمی و روحی بالایی برخوردار است.
توصیه می‌کنیم قبل از انتخاب این شغل صحبت‌های یک مهماندار درباره این حرفه را بخوانید شاید نظرتان عوض شود، «مهمانداری شغلی است پراسترس. استرس اینکه تمام امور درست و بدون اشکال و دقیق و طبق مقررات انجام شود، استرس زمان و به موقع انجام شدن امور، استرس وقایع و حوادث در کمین، استرس راضی نگهداشتن همه.»
«این شغل نه روز تعطیل دارد، نه عید و عزا می‌شناسد و نه شب و روز. باید همیشه حاضر به خدمت باشند. خیلی از افراد گروه از بسیاری مناسبت‌ها و مراسم خانوادگی و دوستانه به دور و محروم هستند که این خود باعث دلخوری و کدورت و سوءتفاهم بین آنها و افراد فامیل و دوستانشان می‌شود.
گاهی اوقات که صبح‌های بسیار زود از خواب بیدار می‌شوم و خود را برای پرواز آماده می‌کنم از پنجره خانه‌ام به بیرون نگاه می‌کنم و همه جا را در خاموشی و مردم را در خواب راحت می‌بینم در این موقع است که به خودم لعنت می‌فرستم که این هم شغل بود که تو انتخاب کردی؟»
      مرض‌های مهمانداری
شغل مهمانداری انواع بیماری‌ها را در نقاب شیک خود پنهان کرده است که هر کدام از آنها می‌تواند خطرات بسیاری برای مهماندار داشته باشد. علاوه بر اینکه مهمانداران باید از سلامت کامل جسمی و روحی برای ورود به این رشته برخوردار باشند، هر سال یکبار تمام آزمایشات پزشکی روی این افراد انجام می‌شود تا از سلامتی آنها مطمئن شوند.
بدن مهماندار باید توانایی تحمل فشار هوای داخل کابین در ارتفاع ۱۰ هزار پایی را داشته باشد چرا که پس از هر روز کار پروازی، زمان‌بندی بدن دچار اختلال می‌شود. واریس، دیسک کمر، سنگ کلیه، بیماری‌های پوستی و سوء‌هاضمه از عمده‌ترین بیماری‌هایی هستند که مهمانداران بعد از مدتی به آن مبتلا می‌شوند.

      راه‌های ورود به این رشته
علاقمندان به حرفه مهمانداری می‌توانند از سه طریق، دوره‌های مهمانداری را بگذرانند تا به جمع مهمانداران ملحق شوند. اولین راه این است که از طریق کنکور وارد این رشته شوند البته تنها ۳ دانشگاه علمی کاربردی به تدریس این رشته در کشور می‌پردازند.
کسانی که از این طریق وارد این رشته می‌شوند خیالشان راحت است چرا که مدرک موردقبول وزارت علوم را می‌گیرند اما باید بدانند که دوره آموزش این رشته در دانشگاه‌ها دو سال طول می‌کشد و به صورت ترمی است.
یکی از طرق مهماندار شدن، دیدن دوره‌های شرکت‌های هواپیمایی است. در حال حاضر ۴ شرکت هواپیمایی این دوره‌ها را برگزار می‌کنند که از بین آنها ماهان و آتا دوره‌های رایگان می‌گذارند و بنا بر نیاز، این دوره‌ها را برگزار می‌کنند و شرایط خاص خود را دارند. البته هما هم در پایان دوره مدرک بین‌المللی یاتا به دانشجویان ارائه می‌کند.
علاقمندان می‌توانند برای فراگیری این رشته به آموزشگاه‌های خصوصی هم مراجعه کنند که البته باید مطمئن شوند این آموزشگاه‌ها مجوز رسمی سازمان هواپیمایی کشور را دارند چرا که در غیر این صورت پولشان را هدر داده‌اند و هیچ شرکتی این افراد را استخدام نمی‌کند.

      6 شهریور دفترچه‌ها می‌آیند
علاقمندانی که می‌خواهند از طریق دانشگاه وارد این رشته شوند می‌توانند ۶ شهریورماه دفترچه انتخاب رشته دانشگاه جامع علمی کاربردی را از دفا‌تر پست تهیه کنند و این رشته را انتخاب کرده و ۸ مهرماه در آزمون آن شرکت کنند البته لازم به ذکر است تنها ۳ دانشگاه علمی کاربردی برای آموزش این رشته در کشور وجود دارد.