بهترین ساعت شروع سفرهای نوروزی

نازیلا مهدیانی

رییس مرکز مدیریت راه‌ها در گفت‌و‌گو با تعطیلات نو

 

مرکز مدیریت راه‌های کشور از آذرماه سال ۸۷ شروع به کار کرد و از سال ۸۸ به طور منسجم‌تری به فعالیت خود ادامه تا اینکه در حال حاضر با به کارگیری ۵۸۰ دستگاه دوربین نظارتی و بیش از ۱۱۰۰ دستگاه تردد شمار برخط در سطح جاده‌های کشور محورهای مختلف را مانیتور می‌کند و اطلاعات به دست آمده از داده‌های سامانه‌های هوشمند را در اختیار پلیس راهور قرار می‌دهد که با این اطلاعات دو مجموعه وزارت راه و پلیس راهور روان سازی ترافیک را با استفاده از ابزاری نوین سریع‌تر می‌توانند انجام دهند.
استفاده از سامانه‌های هوشمند و itc در سطح جاده‌ها ارتباط با مسافران و کابران جاده‌ای را نزدیک‌تر و قوی‌تر کرده است، به طوری که مردم می‌توانند قبل از انجام سفر از وضعیت تمام جاده‌های کشور مطلع شوند و از گزینه‌های جایگزین که توصیه می‌شود، استفاده کنند. علی اکبر عاشوری - رییس مرکز مدیریت راه‌های کشور - در گفت‌و‌گویی با تعطیلات‌نو از امکاناتی که این مرکز در اختیار مسافران قرار می‌دهد، می‌گوید و برنامه‌ها و امکانات جدید را معرفی می‌کند.

درباره عملکرد مرکز مدیرت راه‌ها توضیح دهید؟
مرکز مدیریت راه‌ها با ارتباطاتی که با ادارات کل راه و شهرسازی و همچنین سازمان حمل و نقل و پایانه‌های تمامی استان‌ها دارد، اطلاعات وضعیت ترافیک و میزان روانی آن را اخذ می‌کند و از طریق دوربین‌های نظارت تصویری که در جاده‌ها نصب شده است، وضعیت ترافیک جاده‌های اصلی؛ بزرگ راه و آزادراه‌ها مانیتور می‌شود و با نظارتی که بر این اطلاعات داریم، وضعیت جاده‌ها و خروجی دستگاه‌های نصب شده، گزارش داده می‌شود. مرکز مدیریت راه‌های کشور با تعاملی که سازمان و ادارات مختلف از جمله پلیس راهور کشور دارد، در موارد اضطراری با این نهاد‌ها هماهنگ است. آن اطلاعاتی که مورد نیاز پلیس باشد را در اختیار آن‌ها قرار می‌دهیم.
مرکز مدیریت راه‌ها تا کنون تعداد دوربین‌های نظارتی و آنلاین در سطح جاده‌های کشور دارد و از چه تعداد دوربین برای آگاهی از وضعیت جاده‌ها استفاده می‌کند؟
در حال حاضر حدود ۵۸۰ دستگاه دوربین نظارتی و بیش از ۱۱۰۰ دستگاه تردد شمار در سطح جاده‌های اصلی، بزرگراه‌ها و آزادراه‌های کشور نصب شده است که مرکز مدیریت راه‌ها با استفاده از این دوربین‌ها و تردد شمارهای برخط وضعیت ترافیک جاده‌ها را مانیتور می‌کند و اطلاعات اخذ شده را به سایر نهاد‌ها ارائه می‌دهد.
تنها خروجی دوربین‌های مرکز مدیریت راه‌ها از وضعیت راه‌های کشور خبر می‌دهد یا اینکه پلیس راهور هم برای مانیتورینگ جاده‌ها به طور جداگانه از دوربین‌ها و دستگاه‌های دیگری استفاده می‌کند؟
به نظر می‌رسد پلیس در جاهایی به طور مستقل این اطلاعات را به دست می‌آورد و این کار را انجام داده‌اند اما خوشبختانه اخیرا مرکز مدیریت راه‌ها در حال رسیدن به توافقات خوبی با پلیس راهور است که براساس این توافقات تعامل و اطلاعاتی که بین این دو مجموعه رد و بدل می‌شود؛ نهایتا باعث افزایش ایمنی ترافیک جاده‌ها شود و معتقدم اگر مشکل خاصی به وجود نیاید به زودی این توافقنامه بین پلیس راهور و مرکز مدیریت راه‌ها به زودی منعقد می‌شود.
بحث توافق بین مرکز مدیریت راه‌ها و پلیس راه چند سالی است که مطرح شده است، جزییات و مواردی که بر روی آن‌ها قرار است این دو مجموعه به توافق برسند، چیست؟
در سال‌های گذشته بحث توافقنامه بین دو مجموعه در سطح پایین‌تری دنبال می‌شد اما در حال حاضر توافقات هم در سطح بالاتری مطرح است و هم در سطح گسترده‌تری. جزییات توافقنامه در ارتباط با موضوع تبادل اطلاعات تصویری است که مرکز مدیریت راه از سطح جاده‌ها ضبط و ثبت می‌کند، جزییات دیگر مفاد توافق نامه درباره دوربین‌های ثبت سرعت است که در جاده نصب شده‌اند و قرار شده که اطلاعات و داده‌های این دوربین‌ها در مواردی که تخلفاتی در آن دیده شده در اختیار پلیس قرار داده شود و پلیس با استفاده از این اطلاعات متخلفان را شناسایی و برابر قانون با آن‌ها برخورد کند.
از دیگر توافقات این مجموعه درارتباط با اطلاعات تصادفاتی است که پلیس به دست می‌آورد و جمع آوری می‌کند و به صورت آنلاین در اختیار سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای قرار می‌دهد تا سازمان بتواند با تجزیه و تحلیل این اطلاعات برای بهبود وضعیت جاده‌ها اقداماتی را انجام دهد.
از داده‌ها و خروجی دوربین‌ها و دستگاه‌های تردد شمار چه استفاده‌هایی می‌شود؟
خروجی دستگاه و دوربین‌ها در موارد مختلفی استفاده می‌شود. برای مثال در سایتiran۱۴۱. ir بخشی از داده‌ها و اطلاعات به دست آمده از این دوربین‌ها و دستگاه در اختیار مردم و مسافران قرار داده می‌شود. در این سایت اطلاعات وضعیت جاده‌ها به حدود ۱۵ دقیقه تاخیر قابل مشاهده و استفاده است که ما درصدد این هستیم که سایت را بهبود دهیم و تصاویری که از ۵۸۰ دوربین نظارت تصویری که در سطح جاده‌ها نصب شده، به صورت آنلاین بر روی مسیرهایی جاده‌ای در این سایت به نمایش بگذاریم تا مسافران بتوانند وضعیت تصویری مسیری که می‌خواهند انتخاب و تردد کنند را مشاهده کنند و اطلاعات بیشتری از وضعیت جاده‌ها مسیر مناسب را انتخاب کنند و سفر ایمن و راحتی را انجام دهند.
همچنین با استفاده از داده‌های دوربین‌ها و دستگاه، آخرین اطلاعات وضعیت جاده‌ها از طریق سامانه ۱۰۰۰۱۴۱ در اختیار مردم قرار داده می‌شود. سامانه دیگری هم طراحی شده است تمام مردم می‌توانند پیشنهادات و انتقادات خود را به سامانه پیامکی ۲۰۰۰۱۴۱ ارسال کنند و مرکز مدیریت راه‌ها از طریق این تعاملات با ممردمف می‌توانند مسائل و مشکلاتی که مطرح می‌شود را دنبال کند.
سامانه گویای ۱۴۱ در آینده نزدیک به بهره‌برداری می‌رسانیم. سامانه ۱۴۱ فعلی یک سامانه یک طرفه است و وقتی کسی با این سامانه تماس می‌گیرد، فقط می‌تواند از یکسری اطلاعات ضبط شده‌ای که در این سامانه وجود دارد، استفاده کند اما در سامانه جدید ۱۴۱ درصدد هستیم گزینه‌ای را به این سامانه اضافه کنیم که از طریق این گزینه به یکسری از اپراتور‌ها وصل شود که هموطنان‌مان حتی اگر در راه و جاده هستند، اگر مشکل یا پیشنهادی دارند، می‌توانند تقاضا یا پیشنهاد خود را به اپراتور‌ها منعکس کنند و با پیگیری و پاسخگویی مرکز مدیریت راه‌ها نتیجه به فرد درخواست کننده اعلام می‌کنیم.
سامانه سارا که قرار بود در سطح گسترده در جاده‌های کشور نصب و راه اندازی شود به کجا رسید؟
سامانه سارا در دوره‌ای به صورت پایلوت در مجتمع بین راهی مهتاب نصب شد اما از طریق دو طرفه کردن سامانه گویای ۱۴۱ به دنبال این هستیم که به درخواست مسافران در جاده پاسخ دهیم و با راه‌اندازی این سامانه هر مسافری که در جاده نیاز به امداد یا اطلاعاتی باشد می‌تواند از طریق این سامانه درخواست خود را به مرکز مدیریت راه‌ها انتقال دهد و مرکز مدیریت راه‌ها هم با تعاملاتی که با ارگان‌هایی مانند پلیس، اورژانس، هلال احمر و... دارد سریعا به درخواست کابر جاده‌ای پاسخ می‌دهد. معتقدم با راه‌اندازی این سامانه نیازی به سامانه‌ای مانند سارا نباشد.
در زمانی وقتی موبایل وجود نداشت یا به صورت انبوه وارد بازار نشده بود، یکسری تلفن‌های ثابت یا sos در جاده‌ها نصب شده بود و مردم می‌توانستند مشکلات خود را منعکس کنند اما با گستردگی شبکه ارتباطی کشور و پوششی که خطوط تلفن همراه کشور دارد که در اکثر محور‌ها و جاده‌ها این پوشش برقرار است، تلاش ما این است با استفاده از این بستر و پتانسیلی که وجود دارد، ارتباطمان را با مردم نزدیک‌تر و سریع‌تر کنیم.
فکر می‌کنید خطرناک‌ترین جاده‌ای که باید تمرکز مرکز مدیریت راه‌ها بر ان بیشتر باشد و نیاز به مراقبت و نظارت بیشتری دارد، کدام جاده است؟
ما تقریبا یک سیاست همگنی را دنبال می‌کنیم. در واقع بیشترین تمرکز مرکز مدیرت راه‌ها بر روی جاده‌هایی است که میزان تردد وترافیک بیشتری دارند، است و تلاشمان این است که پوشش نظارتیمان بر این محور‌ها گسترش دهیم. قطعا این تعداد دوربین نظارتی و دستگاه‌های تردد شمار نصب شده کفایت تمام شبکه راهی را نمی‌دهد که باید این تعداد را افزایش دهیم. مد نظر ما این است که جاده‌هایی که بیشترین ترافیک را دارند مانند تهران – کرج، تهران- قم، کرج – قزوین و محورهایی با این شرایط را یک سیستم جامع هوشمند برایشان در نظر بگیریم و عملیاتی کنیم که تمام آیتم‌های سامانه‌های هوشمند به نوعی با یکدیگر در ارتباط باشند و اطلاعاتشان به کمک هم بیایند تا آن نظارتی که در نظر داریم را تقویت کنیم.
در این سیستم جامع هوشمند آیتم‌هایی چون دوربین‌های نظارت تصویری، دستگاه‌های تردد شمار برخط، نصب تابلوهای اطلاع رسانی هوشمند و... در نظر گرفته شده‌اند که اطلاعات این سامانه‌ها می‌توانند یکدیگر را تقویت کند تا سطح ایمنی و اطلاع رسانی در جاده‌ها افزایش یابد.
داده جدیدی را از دوربین‌ها و دستگاه‌های ترددشمار تعریف کرده‌اید؟
همانطور که می‌دانید، پیاده‌سازی مقوله ITS بسیار هزینه بر است بنابراین ما بحث ترکیبی و همپوشانی را دنبال می‌کنیم. در حال حاضر سامانه‌های کنترل سرعت، قابلیت پلاک خوانی دارد که می‌توانیم براساس آن ۱۴ ماتریکس مبدا و مقصد را تشکیل دهیم و میزان تقاضایی که در استان‌ها وجود دارد و اینکه از چه استانی به چه استانی بیشترین تقاضای سفر وجود دارد را شناسایی و بررسی کنیم. بحث مدیریت سفر‌ها را بر اساس مبنای این سامانه‌های پلاک خوانی که وجود دارد، با تجمیع پلاک‌ها انجام دهیم. براساس همین سیستم پلاک خوانی زمان سفر حاصل می‌شود و زمان سفر را می‌تواند از طریق پیامک به مسافران اطلاع داد.
تابلوهای VMS در کدام جاده‌ها نصب شدند؟
بالغ بر ۱۸۰ تابلوهای VMS یا‌‌ همان تابلوهای هوشمند در سطح جاده‌های کشور نصب شدند. مرکزمدیریت راه‌ها برنامه جدیدی دارد که امیدواریم تا پایان سال و قبل از شروع سفرهای نوروزی انجام شود، برنامه جدید این است که نقشه ترافیکی برخط جاده‌ها در سایت iran۱۴۱. ir به نمایش گذاشته شده را بر روی موبایل‌های مجهز به سیستم اندروید هم قابل رویت است.
تابلوهایی که قرار است بر سطح جاده‌ها نصب شوند ابعاد ۶ در ۵ متر یا ۵ در ۴ متر دارند و حدودا ۳۰ متر مربع به ما فضا می‌دهند که برای مثال تابلو vms نصب شده ابتدای عوارضی جاده تهران- قم، مسیر ترافیک از لحاظ حجم ترافیک و مسیر جایگزین را به مسافران نشان می‌دهد.
این تابلو‌ها اطلاعات چه فاصله‌ای از نقطه فعلی مسافران در جاده را نشان می‌دهند؟
طبیعا اطلاعات نمایش داده شده باید ارزش داشته باشند. برای مثال در جاده تهران- قم، اولین دوربین نصب شده در اینجاده ترافیک مسیر پیش رو تا کاشان را نشان می‌دهد اما اطلاعاتی که به نمایش گذاشته می‌شود، اطلاعات حال حاضر است و یک تصادف می‌تواند ترافیک سنگینی را ایجاد کند اما سعی ما براین است با توجه به بومی سازی این تابلو‌ها و پایین آوردن هزینه آن‌ها، تعداد تابلو‌ها را در طول مسیر بیشتر کنیم و بتوانیم اطلاع رسانی بیشتری در مقاطع مختلف داشته باشیم. این تابلو به صورت پایلوت در مسیر تهران- قم نصب شده است و یقینا با رفع مشکلات احتمالی آن، با توجه به درخواست سفر در جاده‌های مختلف و در محورهای شریانی با پراکندگی مناسبی نصب و به کار گرفته می‌شوند.
چه رقمی برای بودجه سال آینده مرکز مدیرت راه‌ها در نظر گرفته شده و آیا تعداد دوربین‌های نظارتی ودستگاه‌های تردد شمار اضافه می‌شوند؟
قرار بر این شده است که کار‌ها و اقدامات its در این مرکز تمرکز پیدا کند. در حال حاضر ما به دنبال این هستیم که کلیه سامانه‌ها تجمیع شوند. قطعا بودجه مرکز مدیریت راه‌ها نسبت به سنوات گذشته افزایش خواهد داشت. از آنجایی که در سال‌های گذشته فقط بحث دوربین‌های نظارتی و سامانه‌های پیامکی در حیطه وظایف مرکز مدیریت راه‌ها بود، بودجه مرکز بالغ بر ۱۵ میلیارد تومان بود. یقینا با تجمیع بحث its در مرکز، عدد بودجه بالا‌تر خواهد رفت.
در حال حاضر در کشورمان ۸۷ هزار کیلومتر راه اصلی وجود دارد، اگر بخواهیم پوشش دوربینی داشته باشیم باید به ازای هر ۴ کیلومتر یک دوربین نظارتی نصب شود که این تعداد دوربین، هزینه زیادی را به دنبال دارد اما نگرش ما همپوشانی دوربین‌ها است. با توجه به حساسیت و حجم تردد محور‌ها؛ برای محورهایی که از تردد و حساسیت بیشتری برخوردارند، پوشش بیشتری در نظر می‌گیریم و از ابتدای سال ۹۲ تا کنون ۱۴۳ دوربین نظارتی در سطح جاده‌های کشور نصب شده‌اند و تعداد ۵۸۰ دوربین تا پایان سال به ۶۰۰ دوربین می‌رسد.
مرکز مدیریت راه‌ها برای نوروز چه برنامه‌هایی دارد و چه توصیه‌ای به مسافران دارید؟
در آستانه فرارسیدن ایام عید و آغاز سفرهای نوروزی، سامانه‌هایی که در مرکز مدیریت راه‌ها فعال هستند، تقویت می‌شوند. نشست تخصصی با مسئولان شعب مرکز مدیریت راه‌ها برگزار کردیم که در این نشست هماهنگی‌های لازم برای برنامه‌های نوروزی انجام شد. با تقویت و راه اندازی سامانه پیامکی ۱۰۰۰۱۴۱، سامانه گویای ۱۴۱، وب سایت مرکز، سامانه‌های تردد شمار و سایر سامانه‌ها آمادگی لازم را برای خدمات رسانی به مسافران نوروزی کسب کرده‌ایم.
پیش‌بینی می‌کنیم، سفرهای نوروزی امسال هم از تاریخ ۲۸ اسفند ماه شروع شود و مانند سال‌های گذشته محورهای منتهی به استان‌های شمالی و محور تهران - قم از پرتردد‌ترین محور‌ها در سفرهای نوروزی خواهد بود. البته بخش عمده‌ای از وضعیت ترافیک و شروع ان به فعالیت مراکز آموزشی بر می‌گردد و اینکه مدارس و دانشگاه‌ها از چه تاریخی تعطیل شوند.
آمارهای تردد که از دستگاه‌های تردد شمار به دست آمده است، نشان می‌دهد که معمولا کمترین تردد در طول روشنایی در روز، در ساعات ۶ الی ۷ صبح است که تاکید می‌کنم در این آمار ساعات تاریکی حساب نمی‌شود و این ساعات بهترین زمان برای شروع سفر است. تقاضای ما از تمام مسافران این است که برای سفر‌هایشان حتما برنامه داشته باشند و طوری برنامه‌ریزی کنند که در ساعات و روزهای کم تردد سفرشان را انجام دهند و زمان سفر را هم جزئی از سفر بدانند و عجله‌ای در رسیدن به مقصد نداشته باشند. مجهز سفر کنند و وسیله نقلیه ایمنی فراهم کنند و از سالم بودن خودروی خود مطمئن باشند.