تلنگر رییس جمهور به متولیان گردشگری سلامت

نازیلا مهدیانی

باید به زمانی که شیراز قطب پزشکی بود، بر گردیم

 

صنعت گردشگری کشورمان، هفته گذشته را با تاکید رییس جمهور بر فعال کردن گردشگری سلامت و رونق بخشیدن به آن شروع کرد. گردشگری سلامت هم از آن پروژه‌هایی است که چندین صاحب بالای سر خود دارد و تا کنون دستاورد و درآمدی نداشته که هیچ، با ناتوانی مسئولان در اجرا و مدیریت این طرح، بازار به دست دلالان افتاد. کار دلالان در بازار گردشگری سلامت به جایی رسیده که برای سود بیشتر بیماران را که بیشتر از کشورهای حاشیه خلیج فارس هستند، با انواع دفترچه بیمه‌ها برای درمان به بیمارستان‌های دولتی می‌برند. تمام این اتفاقات در حالی رخ می‌دهد که سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی، گردشگری، وزارت بهداشت و درمان، وزارت امور خارجه و اتاق‌های بازرگانی هر کدام خود را متولی و تصمیم گیرنده این بخش از گردشگری می‌دانند اما در کنار تمام اقدامات این نهادهای طویل و عریض، دلالان سهم بیشتری در جذب گردشگر سلامت داشتند. گردشگری سلامت از درآمدزا‌ترین شاخه‌های گردشگری است که مشتری بسیاری دارد. وقتی هزینه درمان به علاوه اقامت و تفریح در یک کشوری ارزان‌تر تمام شود و به همه این امتیازات، بالا بودن سطح دانش پزشکی هم اضافه شود؛ قطعا گردشگر ورودی آن کشور افزایش قابل توجهی خواهد داشت که تایلند، سنگاپور، ترکیه و امارات چنین افزایش گردشگری را تجربه کردند. در ایران هم در گذشته اقداماتی در حوزه گردشگری سلامت انجام شد و حتی شیراز هم به عنوان شهر پایلوت انتخاب و طرح‌هایی در این شهر توریستی به سر انجام رسید اما در دوره‌ای که گردشگری کشورمان در رکود بود، گردشگری سلامت هم به فراموشی سپرده شد، حال باید دید با تاکید و سفارش رییس جمهور کشورمان به این موضوع، این بخش از گردشگری جان تازه‌ای می‌گیرد؟

   احیای گردشگری سلامت در مناطق آزاد
سخنان حجت الاسلام والمسلمین حسن روحانی- رییس جمهور کشورمان - در اجلاس روسای دانشگاه و دانشکده‌های علوم پزشکی کشور تلنگری بود به متولیان گردشگری سلامت. رییس جمهور در این مراسم با تاکید بر بحث احیای گردشگری سلامت معتقد بود که باید به زمانی که شیراز قطب پزشکی بود بر گردیم و گفت: می‌توانیم بیماران خارجی را در بخشی از خدمات درمانی خود جذب کنیم که گردشگری سلامت نامیده می‌شود.
روحانی افزود: منابعی که باید تهیه شود بخشی از آن با برنامه ریزی از این راه تهیه خواهد شد. وی با بیان اینکه در مقطعی شیراز برای کشورهای منطقه قطب بود، اظهار داشت: به ویژه در زمینه چشم پزشکی همه می‌گفتند به شیراز برویم، پس باید به آن دورانی که همه بگویند ایران، بازگردیم. رییس دولت گفت: می‌توانیم در مناطق آزاد تجهیراتی را به وجود بیاوریم که بیمار خارجی نیاز به ویزا نداشته باشد و بتوانند به راحتی به ایران سفر کرده و درمان شوند. روحانی تصریح کرد: گردشگری سلامت جزو وظایفی است که امروز بر دوش داریم و باید آن را فعال کنیم.

   بهشت بکر گردشگری سلامت کشور
چند وقتی از آمدن رییس جدید سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری نمی‌گذرد و تا کنون مسعود سلطانی فر به عنوان، رییس مهم‌ترین سازمان متولی گردشگری کشور فرصت اظهار نظر درباره گردشگری سلامت و توریسم درمانی را نداشته است اما پیش از سلطانی فر، نجفی که به دلیل بیماری از ریاست استعفا داد، قرار بود کمیته‌ای مشترک با وزارت بهداشت برای احیای گردشگری سلامت تشکیل دهد و با توجه به وجود امکانات عظیم و متخصصان توانمند می‌توان ایران را به عنوان بهشت گردشگری سلامت برای کشورهای همسایه معرفی کرد.
نجفی معتقد بود: با وجود مزیت‌هایی که ایران در مقایسه با دیگر کشورهای منطقه در بخش سلامت و درمان دارد اما متاسفانه در حوزه توریسم درمانی خیلی موفق نبوده‌ایم. نجفی که قرار بود کمیته‌ای مشترک با وزارت بهداشت را راه بیندازد، یکی از اهداف راه اندازی این کمیته را اطلاع رسانی به کشورهای هدف درباره توانمندی‌های ایران در حوزه گردشگری سلامت و نیز توسعه خدمات به گردشگران عنوان کرده بود. نجفی معتقد بود: متاسفانه سیستم بهداشتی - درمانی ایران آمادگی این موضوع را ندارد و باید بتواند خود را به خوبی در دنیا معرفی کند تا با همکاری سازمان میراث فرهنگی و وزارت بهداشت این بخش نیز فعال شود.
البته نجفی بدون آنکه سامانی به بخش گردشگری سلامت کشور ببخشد، رفت و سلطانی فر به جایش آمد. آن کمیته مشترک با وزارت بهداشت که قرار بود ظرف دو - سه ماه آینده تشکیل شود، پنج - شش ماهی از موعدش گذشت و خبری از کمیته و عملکردش نشد.
مرتضی رحمانی موحد- معاون گردشگری کشورمان هم معتقد است که موضوع گردشگری سلامت در سازمان به طور جدی دنبال می‌شود و به دلیل جایگاه کلیدی جمهوری اسلامی ایران در گردشگری سلامت در اسناد و بیانیه‌های اجلاس وزرا و کار‌شناسان سازمان‌های بین المللی از جمله OIC، ECO، D۸ داشته است و در همین راستا، تاکنون چهار دوره متوالی «نمایشگاه و کنفرانس گردشگری سلامت کشورهای اسلامی» به میزبانی مشهد برگزار شده است.

   گردشگری سلامت را از وی‌ترین دربیاوریم
در حالی که سالانه در کشورمان چندین همایش، کنفرانس، نشست و... با موضوع گردشگری سلامت درسطح ملی و بین المللی، با هزینه‌های سنگین برگزار می‌شود اما رونقی در این بازار دیده نمی‌شود. علیرضا زالی- رییس کل سازمان نظام پزشکی - یکی از متولیان توریسم درمانی کشور معتقد است، گردشگری سلامت باید از شکل ویترینی خارج و وارد مرحله اجرایی شود. استفاده از تجربیات اتاق بازرگانی، صنایع و معادن و کشاورزی ایران در زمینه عملیاتی کردن گردشگری سلامت می‌توان راهگشا باشد. در کشورهای اسلامی اشتراکات فراوانی به لحاظ داشتن ذائقه فرهنگی و اجتماعی وجود دارد که این فرصت مغتنمی برای توسعه بحث گردشگری سلامت در این کشورهاست.
وی عدم وجود نگاه تیمی را یکی از خلاهای طرح گردشگری سلامت در ایران عنوان کرد و افزود: بنا به تعریف گردشگری سلامت، ارایه خدمات، تطبیق ابزار، تسهیلات، ظرفیت‌ها، استعداد‌ها و در نظر گرفتن شرایط بالقوه کشور باید در دستور کار نهادهای مسوول قرار گیرد. در شرایط فعلی کشور برای انجام ضوابط و استانداردهای مورد نظر سازمان‌های بین المللی به منظور عملیاتی کردن طرح گردشگری سلامت، نیازمند رسیدن به برخی چارچوب‌های مورد توافق در عرصه بین المللی هستیم.