بم زنده است

هفتمين همايش روز جهاني راهنمايان گردشگري در کرمان

پرتو حسنی زاده - هفتمين گردهمايي روز جهاني راهنمايان گردشگري اين بار با حضور 582 راهنما از 27 استان و دو تشکل از 30 بهمن تا 2 اسفند برگزار شد. اين همايش که هر سال در يکي از استان‌هاي کشور رقم مي‌خورد، اين بار بر پهنه‌ استان کرمان شکل گرفت و راهنماياني از سراسر کشور را گرد هم آورد. طي اين سال‌ها، هر يک از همايش‌ها علاوه بر اهداف کلي، هدف‌هاي خاصي را نيز دنبال کرده است. در اين هفتمين همايش نيز چند هدف خاص مد نظر قرار داشت که از آن جمله مي‌توان به بازگرداندن ارگ بم به جايگاه مناسب در تورها و ثبت کوير لوت در ميراث طبيعي اشاره کرد.
بايد توجه داشت بعد از زلزله سال 1382 در بم، نقش استان کرمان و به‌ويژه بم در مسیر تورهای ورودی و حتی تورهاي داخلی کم‌رنگ شده است.راهنمايان امیدوارند با حضور خود در استان کرمان و بازديد ازارگ بم فرصت جدیدی را برای استان کرمان به عنوان یک مقصد گردشگری ایجاد کنند. به‌ويژه آنکه ارگ بم به تازگی از فهرست میراث درخطر یونسکو درآمده و در زمره میراث فرهنگی جهانی قرار گرفته است و نياز به پشتيباني مالي دارد.
علاوه بر اين اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمان، درصدد است پرونده میراث طبیعی دشت لوت را برای ثبت در فهرست یونسکو آماده کند. راهنمایان گردشگری با حضور خود در این استان، حمایت خود را از این رويداد اعلام کردند. از ديگر ويژگي‌هاي هفتمين همايش بايد به شعار «راهنما، راوي آب، حافظ خاک» اشاره کرد که براساس شعار جهاني گردشگري«آب و گردشگري حفاظت از آينده مشترك» طراحي شده و  بيانگر نقش راهنما در اين زمينه است.
هر ساله همچنين با در نظر گرفتن معيارهايي چون استان ميزبان و شعار همايش، از شخصيت‌هاي فرهنگي که به نوعي با سفر مرتبط هستند، دعوت به عمل مي‌آيد. سال جاري با در نظر گرفتن ميزباني استان کرمان، از محمدابراهيم باستاني پاريزي و هوشنگ مرادي کرماني که هر دو  چهره فرهنگي برآمده از استان کرمان هستند دعوت به عمل آمد. هوشنگ مرادي کرماني نويسنده کتاب‌هاي «قصه‌ها مجيد»؛ «مهمان مامان» و «نخل» از روز نخست همراه راهنمايان در تمام برنامه‌ها شرکت جست.اما محمدابراهيم باستاني پاريزي نويسنده کتاب‌هايي چون «پيغمبر دزدان»؛ «تاريخ کرمان» و «خاتون هفت قلعه» به دليل شرايط جسمي قادر به سفر و حضور در کرمان نبود.
در گردهمايي روز جهاني راهنماي گردشگري که از روز 30 بهمن تا 2 اسفند برگزار شد، برنامه‌هاي مختلفي تدارک ديده شده بود. روز نخست با توجه به 2 ساعت تأخير قطار؛ راهنمايان مستقيم به مجموعه پاليز هدايت شدند. پس از خوشامدگويي علي زندي دبير هفتمين همايش، فليسيتاس رسنيگ (FelicitasWressnig)، رئيس فدراسيون جهاني راهنمايان گردشگري از ديدن اين تعداد راهنما اظهار شگفتي و خوشحالي کرد. پس از صرف ناهار و بازديد از گنبد جبليه که به نوعي نماد شهر کرمان به حساب مي‌آيد، اتوبوس‌ها به سمت ماهان حرکت کردند. مهمانان ابتدا از باغ شازده و سپس از آرامگاه شاه نعمت‌ا... ولي بازديد کردند.

   از گنجعلي‌خان تا ارگ بم
روز ديگر، اول اسفند، با بازديد از مجموعه گنجعلي‌خان آغاز شد و پس از آن همگي به سمت مجموعه هفت باغ علوي رهسپار شدند تا در مراسم  رونمايي از تنديس مخصوص همايش شرکت کنند. اين تنديس براي اولين بار است که در ابعاد 4 متر و 80 سانتي‌متري ساخته مي‌شود که البته به گفته «جواد فلاح» مجسمه‌ساز، قسمت عمده اين تنديس فلزي است.
مهدي سياوشي مسئول پروژه هفت باغ علوي نيز در مورد چگونگي انتخاب اين مکان گفت: «مسير از محورهاي ملي گردشگري است که در کارگروه گردشگري کشور به تصويب رسيده است. روزانه مسافراني که به سمت جنوب و ارگ بم حرکت مي‌کنند از اين مسير عبور مي‌کنند.»
در مجموعه هفت باغ علوي برنامه کاشت نهال تاغ نيز تدارک ديده شده بود که تعدادي از مهمانان در آن شرکت داشتند. در اين پروژه 2هزار اصله نهال گياه تاغ با هدف تثبيت شن‌هاي روان و بيابان‌زدايي کاشته خواهد شد که پس از رونمايي از تنديس، 200 نهال به طور نمادين از سوي راهنمايان گردشگري و شرکت‌کنندگاني چون هوشنگ مرادي کرماني، نويسنده، سيدهاشم طباطبايي صاحب اقامتگاه بارانداز در روستاي فرحزاد؛ مهدي عنبر کارشناس امور راهنمايان و دفاتر استان تهران وعلي زندي دبير هفتمين همايش روز جهاني راهنمايان گردشگري کاشته شد. مقصد بعدي، شهر بم؛ جايي که ميزبان چشم‌انتظار بود و مهمانان شوق فراواني به ديدار داشتند. پس از صرف ناهار ، همگي به سمت ارگ بم حرکت کردند. برنامه‌هاي مختلفي در مقابل ارگ تدارک ديده شده بود که بايد به نقاشي کودکان بم؛ نقش بستن «بم زنده است» (Bam is alive ) و تشکيل حلقه انساني در دفاع فرهنگي از ارگ اشاره کرد. در رابطه با حلقه انساني بايد گفت، مسعود شکرنيا و همکارانش که سال گذشته تي‌شرت با نقش درياچه اروميه را با امضاي راهنمايان به اسماعيل کهرم هديه دادند، اين بار با استفاده از لباس‌هاي استان‌هاي مختلف حلقه‌اي انساني تشکيل دادند تا نشان دهند قوميت‌‌هاي مختلف در دفاع از ارزش‌هاي مشترک تفاوتي ندارند.اين حلقه انساني نشان‌دهنده روح زندگي و زنده بودن بم به جهانيان بود.
علي زندي، دبير هفتمين همايش معتقد است با اضافه شدن کرمان و بم به فهرست سفرهاي گردشگران داخلي و خارجي، شاهد رونق گردشگري در استان کرمان خواهيم بود.

   ارگ جديد؛ نشست خبري
روز اول اسفند، روز پربرنامه‌اي بود. پس از ارگ بم نشست خبري با حضور رئيس فدراسيون جهاني راهنمايان گردشگري؛ رئيس جامعه هتلدران ايران؛ رئيس هيئت مديره جامعه تورگردانان، رئيس شوراي شهر بم؛ فرماندار بم؛ نمايندگان تشکل‌هاي صنفي شرکت‌کننده در همايش و اصحاب رسانه در سالن پرستو ارگ جديدبرگزار شد.
فليسيتاس رسنيگ، رئيس فدراسيون جهاني راهنمايان گردشگري به عنوان اولين مهمان گفت: «لازم است دولت از راهنمايان گردشگري که نقش بسيار مهمي بر عهده دارند،حمايت کند.  شما داراي کانون انجمن‌هاي صنفي هستيد که يک فدراسيون است و مي‌تواند نماينده شما باشد و مانند يک چتر حمايتي عمل کند.» وي همچنين بر لزوم آموزش راهنمايان تأکيد کرد زيرا دانش يک راهنما بايد به‌روز باشد. وي در پاسخ پرسشي مبني بر جذب گردشگر به ايران، گفت:«هر گردشگري که راضي از ايران بازگردد مي‌تواند تبليغ کننده‌اي براي حضور ساير گردشگران باشد. از اين  رو توجه به زيرساخت‌ها و آشنايي راهنمايان با زبان‌هاي مختلف از اهميت بسزايي برخوردار است.»
مهمان بعدي هوشنگ مرادي کرماني، نويسنده قصه‌هاي مجيد در نشست خبري هفتمين همايش روز جهاني راهنمايان گردشگري خود را هم مهمان و هم ميزبان دانست و گفت: خوشحالم با جوانان باذوق و ايران‌دوست آشنا شدم.» وي افزود: «تاکنون حدود 60 تا 70 تور از پرنده‌نگري و ماهي‌شناسي تا گردشگري سلامت براي نامگذاري و تبديل واژه به فارسي به فرهنگستان معرفي شده است. من از اين تنوع در حيرتم! يکي از اين انواع گردشگري ادبي است که بسيار خوب و نيکوست و مي‌تواند به رونق کتابخواني در جامعه کمک کند.
در ادامه جمشيد حمزه‌زاده رئيس جامعه هتلداران ايران گفت: «هتلداران و آژانس‌داران از ارکان مهم گردشگري هستند اما راهنمايان نقشي بسيار مهم و حياتي در اين ميان ايفا مي‌کنند». وي که در سال‌هاي قبل نيز از اين برنامه حمايت کرده بود، به صدور کارت گروه هتل‌هاي پارس براي راهنمايان حاضر در کرمان اشاره کرد.
ابراهيم پورفرج، رئيس جامعه تورگردانان نيز در اين نشست درباره اهميت کار راهنمايان گفت: «در نمايشگاه‌ها شرکت مي‌کنيم و تبليغات گسترده‌اي براي معرفي ايران و تورها انجام مي‌دهيم و در نهايت تمام سرمايه خود را در اختيار راهنما مي‌گذاريم. از فرودگاه تا فرودگاه بستگي به کار راهنما دارد.»
وي در پاسخ پرسش يکي از خبرنگاران درباره دستمزد راهنمايان اعلام آمادگي کرد تا در جلساتي با دبيرخانه هماهنگي راهنمايان موضوع دستمزد بررسي شود. وي درباره جايگاه بم در تورها يادآور شد: «زماني تورهاي ورودي يک شب در بم و شب ديگر را در يزد اقامت داشتند  اما از زماني که کرمان مقصدي ناامن معرفي شد، تورها دو شب در يزد اقامت مي‌کنند. اين در حالي است که مي‌توان با معرفي دوباره بم، آن را به بسته‌هاي سفر بازگرداند.» وي در اين نشست از ارائه پيشنهاد به رئيس سازمان ميراث فرهنگي مبني بر دعوت سفرا به بم خبر داد.پورفرج معتقد است اين حضور منجر به اعلام امنيت کامل و پاک شدن تصوير منفي از استان کرمان خواهد شد.
حسين زين‌الصالحين،فرماندار بم و علي طاهريان رئيس شوراي شهر بم از ظرفيت‌هاي گردشگري بم و امکانات موجود سخن گفتند و براي پذيرايي از گردشگران اعلام آمادگي کردند. فرماندار بم تأکيد کرد همان گونه که بم به دست هم‌وطنان ساخته شد، براي توسعه و رونق گردشگري نيز به همکاري همگان نياز دارد. کما آن که حلقه همبستگي اقوام مختلف ايراني با لباس‌هاي سنتي نيز نماد همين حمايت است. در دست گرفتن پرچم‌هاي سفيدي که نام استان‌هاي حاضر در همايش بر آن نگاشته شده، نمادي از صلح و امنيت و زندگي در بم است که نيازمند پشتيباني تمام ايران است. ساعت 22 همه حرکت کردند و پاسي از شب گذشته، به کرمان رسيدند. در حالي که صبح روز بعد بيدارباش و ترک هتل بسيار زود بود اما همه آماده اجراي به‌موقع برنامه فشرده بودند.

   2 اسفند/ 21 فوريه؛ ساعت 9:57
همايش پاياني در مجموعه هاي‌تک در نزديکي ماهان برگزار شد. پيش از آن نيز نمايشگاهي از توانمندي‌هاي گردشگري استان‌ها و همچنين استان کرمان برپا بود که با استقبال خوب راهنمايان روبه‌رو شد.
مطابق هر سال همايش رأس ساعت 9:57 آغاز شد. اين همايش با حضور مسعود سلطاني‌فر رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري، مرتضي رحماني موحد معاون گردشگري، عبدالناصر ميرچي مديرکل نظارت و ارزيابي گردشگري و مسئولان استاني از جمله رزم حسيني، استاندار کرمان، مهاجري مدير کل ميراث کرمان و مسئولان محيط زيست مانند محمد درويش کارشناس محيط زيست و مشاور خانم ابتکار؛ هوشنگ ضيائي کارشناس حيات وحش سازمان محيط زيست و مهدي صفرزاده مدير عامل باشگاه گردشگري ايرانيان برگزار شد.
فليسيتاس رسنيگ در همايش پاياني گفت: خوشحال هستم که مسئولان دولتي را در اين سالن مي‌بينم و شاهد آن هستم که دولت اين گونه پشت بخش خصوصي ايستاده است.
وي ضمن ابراز خشنودي از سفر به ايران افزود: اعتماد، حرفه‌اي بودن و عشق به کشور را در راهنمايان مي‌بينم. از مسئولان تقاضا مي‌کنم در تمديد کارت راهنمايان به مدت يک سال تجديد نظر کرده و اعتبار آن را طولاني‌تر کنند.»
هوشنگ مرادي کرماني، مهمان ويژه برنامه با طنز هميشگي خود سخن آغاز کرد: «مادربزرگم مي‌گفت دنيا ديدن بهتر از دنيا خوردن است، تا مي‌تواني برو دنيا را ببين. در اين ميان معتقدم تاريخ درست را هنرمندان مي‌نويسند نه مورخان.» وي به جاي خالي محمدابراهيم باستاني پاريزي اشاره کرد که سال‌هاست در معرفي ايران و کرمان مي‌کوشد.
مسعود سلطاني‌فر رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري نيز در سخناني گفت: «فارغ از سمت‌هاي دولتي يا غيردولتي بايد بگويم همه ما در يک کشتي قرار داريم. اگر کشتي با موفقيت به ساحل برسد، نجات يافته‌ايم.
رزم حسيني، استاندار کرمان ضمن آن که قول داد مراسم تقدير محمدابراهيم باستاني پاريزي به زودي در کرمان برگزار شود، گفت: «هر خرجي در گردشگري انجام شود، برابر با اشتغالزايي است. ما مي‌توانيم درآمدهاي زيادي آن هم با هزينه‌هاي کم از گردشگري داشته باشيم. اميد است حضور راهنمايان و مسئولان گردشگري در کرمان فصل جديدي در گردشگري به‌وجود آورد.»
در ادامه اين برنامه، خانواده حسن قاسمي (شخصيت کتاب در جست‌وجوي حسن)؛ ترنس وارد (Terence Ward)، نويسنده کتاب و اکبر دقيق‌افکار راهنماي گردشگري که خانواده «وارد» را در يافتن حسن هدايت مي‌کرد، به روي سن آمدند و مورد تشويق حاضران قرار گرفتند.
اين برنامه با تقدير از فرزانه خادمي، راهنمايي که با وقوع زلزله سال1382، يک مسافر خود را از دست داد و ديگري را به سختي نجات داد و راهنمايان منتخب استان‌ها به اتمام رسيد.